Analiz
Bu teknik ekonomik analiz EIA'nın ekim yıllık petrol tahminini, IEA'nın eylül rafineri raporunu, EIA'nın ekim gaz dengesini ve IEA'nın ağustos Endonezya kamyon notunu bağlar. Kanıtlar 9 Ekim 2026 itibarıyla kontrol edilmiştir. İnceleme 2026'nın kalanı ve 2027 planlamasını kapsar; eğitilmiş tahmin, ölçülmüş yatırım getirisi veya evrensel navlun ek ücreti sunmaz.
Kanıt türlerini ayırmak esastır. Ağustos rafineri hacimleri ve eylül dizel fiyatları, gerektiğinde kurum tahminiyle, tamamlanmış dönemleri anlatır. EIA'nın 2026–2027 yıllık petrol ve gaz değerleri, girdileri 1 Ekim'de kapanan tarihli tahminlerdir. Aşağıdaki hesaplar kurum tahmini değil, bizim varsayımlı duyarlılıklarımızdır. Amaç sonuçlara dayanaksız olasılık atamak değil, mekanizmaları ve gerekli girdileri açığa çıkarmaktır.
Ham petrol maliyeti ve rafineri ürün sınırları
EIA'nın 6 Ekim edisyonu Brent yıllık ortalamasını 2026'da varil başına 96 USD, 2027'de 84 USD öngörür. Bu sayılar yıllık planlama başlangıcıdır; bugünün dizel teklifi değildir. IEA'nın 11 Eylül raporu ağustos rafineri işlemesini günlük 81,4 milyon varil tahmin eder; temmuzdan yüksek, geçen yıldan düşüktür. İki rapor önemli ayrımı gösterir: ham petrol girdi ölçütü ile mevcut bitmiş ürün arzı ayrı değişkenlerdir.
Rafineri birlikte farklı ürünler üretir. Ek varil için kullanılabilir ekipman gerekir ve birden çok yakıt çıkar; dizel üretimi ham petrol girdisiyle bire bir artmaz. Kalite şartları, bakım ve taşıma, ham petrol ölçütü düşse bile teslim dizel primini artırabilir. EIA eylül ABD perakende dizelini galon başına 6,29 USD bildirir. Bu aylık ABD fiyatı bağlam sağlar; başka ülkenin terminal veya pompa fiyatı yerine kullanmak coğrafi karşılaştırmayı bozar. Maliyet modelinde ham petrol, işleme farkı, dağıtım, vergi ve kur ayrı girdiler olmalıdır.
Gaz arzı, LNG teslimi ve sanayi maliyeti
Ekim gaz görünümü ABD kuru üretimini 2026'da günlük 112,20 milyar fitküp, 2027'de 116,13; LNG ihracatını günlük 17,6 ve 18,6 milyar fitküp tahmin eder. Yıllık Henry Hub fiyatları milyon İngiliz ısı birimi başına 3,48 USD ve 3,16 USD öngörülür. Üretimin mutlak hacimde ihracattan daha hızlı büyümesi kurumun arz açıklamasıyla uyumludur; her ithalatçının maliyetinin düşeceğini kanıtlamaz.
Teslim LNG, besleme gazına sıvılaştırma, yakıt tüketimi, taşıma ve yeniden gazlaştırma ekler; sözleşme faturanın bir bölümünü farklı endeksleyebilir. Depolama yıllık hacim kadar zamanlamayı da çözer. Soğuk dönem veya boru hattı dar boğazı, rahat ulusal dengeye rağmen yerel erişimi değiştirebilir. Hem gaz hem taşıma satın alan fabrika, gaz faturasını ve taşıyıcı ek ücretini ayrı riskler olarak ele almalıdır. Ortak toplam maliyetteki payları bilinmeden yüzde değişimleri doğrudan toplamak çift sayım veya yanlış ağırlık yaratır.
Açık navlun duyarlılıkları
Başlangıç taşıma maliyetini 100 birim, yakıtı 30, diğer giderleri 70 varsayalım. Paylar ölçülmüş filo ortalaması değil örnektir. Yük, mesafe ve yakıt dışı gider sabitken alınan yakıt fiyatı yüzde 20 yükselirse maliyet 70 + 30 × 1,20 = 106 olur; artış yüzde 6'dır. Yakıt payı şoku seyreltir; bütün fatura yüzde 20 artmaz.
Aynı iş için yakıt tüketimi yüzde 10 azalırsa yakıt çarpanı 1,20 × 0,90 = 1,08 olur. Toplam 102,4, başlangıca göre yüzde 2,4 yüksektir. Alternatif olarak tüketim sabit ve yakıt tamamen yabancı para ile alınıyorsa, yabancı para birimi başına gerekli yerel paranın yüzde 10 artması yüzde 20 yakıt artışıyla birleşir: 1,20 × 1,10 = 1,32; toplam 109,6. Son olarak yük ve kilometre başına tüketim sabitken yakıt tüketilen mesafe yüzde 15 artarsa 1,20 × 1,15 = 1,38; toplam 111,4 olur. Son örnek yakıtı ayırmak için diğer giderleri sabit tutar; gerçek rota uzaması işçilik ve araç süresini de artırabilir.
Ölçüm, aktarım ve sınırlar
IEA'nın ağustos notu Endonezya ortalama kamyon tüketiminin henüz iyi bilinmediğini söylüyor. Veri ve teste odaklanması genel gereği destekler: verim iddiasından önce yapılan işin paydasını ölçmek. Örneğin 100 kilometrede 30 litre ve 20 ton yük, ton-kilometrede 0,015 litredir. Aynı mesafe ve tüketimde 15 tonla 0,020 olur; üçte bir daha yüksek. Bunlar Endonezya filo ölçümü değil varsayımlı örneklerdir; boş dönüş ayrı paylaştırılmalıdır.
İşletme maliyeti ile müşteriye uygulanan fiyat farklıdır. Ek ücret gecikmeli güncellenebilir, yalnız endekslenen kısmı kapsayabilir veya raporlardan önce belirlenen tabanı kullanabilir. İşletmeci geçici maliyeti üstlenebilir; sözleşme yenilenmesi daha sonra aktarabilir. İncelemede gerçek yakıt faturası, yük ve mesafe kayıtları, sözleşme endeksi, kur riski ve ayarlama tarihleri tutulmalıdır. Senaryolar vergi, finansman, talep tepkisi ve yeni ekipman sermayesini dışlar. Olasılık dağılımı hesaplanmamıştır. Açık bütçe tartışmasını destekler; satın alma için yerel teklifler ve sözleşme şartları gerekir.