Haberin ayrıntıları
ABD Enerji Bakanlığı, helyumu Kritik Malzeme Listesi’ne eklediğini 21 Ekim’de imzalanan bir bildirimle duyurdu; kamuya açıklama 23 Ekim’de yapıldı. Bildirim, eklemenin kamuoyuna bildirilmesini ve kararı destekleyen değerlendirmeye bağlantı verilmesini öngörüyor. Yeni bir maden, çıkarma projesi, üretim hedefi, sübvansiyon, stok alımı veya izin kararı açıklamıyor. Bu, 2020 Enerji Yasası kapsamındaki bir sınıflandırma ve temel enerji işlevleriyle tedarik kesintisi riskini birlikte ele alıyor.
DOE, helyumu yarı iletken üretimi, doğal gaz altyapısında sızıntı testi ve kuantum hesaplama gibi çeşitli işlevlerde ikame edilemez olarak tanımlıyor; önemli tıbbi ve bilimsel kullanımları da sayıyor. Bakanlığın açıklaması çip üretimi ve ileri teknolojiyi vurguluyor. Bildirim, ileri yarı iletken üretimini mümkün kıldığı için talebin arttığını belirtiyor. ABD’nin önemli helyum kaynakları bulunduğu, ancak arıtma kapasitesi ve uzun izin süreçlerinin üretimi kısıtladığı da DOE’nin değerlendirmesi. Bunlar kurumun gerekçeleridir; ölçülmüş bir üretim açığı ya da nicel kıtlık tahmini değildir.
Yasal tanım önemli: 2020 Enerji Yasası’nın 7002. maddesi, yüksek tedarik zinciri kesintisi riski taşıyan ve enerji teknolojilerinde temel işlev gören yakıt dışı mineral, element veya maddenin Enerji Bakanı tarafından kritik sayılmasına izin veriyor. DOE listesi İçişleri Bakanlığının kritik mineraller listesinden ayrıdır. Helyumun eklenmesi, onu yakıt yapmaz, tüm federal kurumlar için yeni bir hukuk sınıfı yaratmaz ve kendi başına ithalat kısıtlaması getirmez.
Bildirim kararı DOE’nin kritik malzeme değerlendirmesine bağlıyor ve helyumun yarı iletken üretimi ile enerji uygulamaları için küresel ölçekte gerekli olduğunu söylüyor. Ayrıca ABD yarı iletken ve yapay zekâ altyapısına ilişkin federal hedeflerle bağlantı kuruyor. Fakat ABD’de ne kadar helyum üretilmesi gerektiğini, yeni bir tesisi, satın alma takvimini veya arzı hemen değiştirecek finansal aracı belirtmiyor.
Enerji ve teknoloji şirketleri açısından sınıflandırma, federal risk değerlendirmesi ve olası politika ilgisine işaret ediyor; piyasaya yeni helyum girdiğini göstermiyor. Tedarik zincirinde gaz üretimi, ayrıştırma ve saflaştırma, depolama ve taşıma aşamaları var. Kaynağın bulunması, yarı iletken kalitesinde helyumun teslim edilebilir olduğu anlamına gelmez. DOE’nin önemli rezervler bulunduğu açıklaması ile arıtma ve izin kısıtları aynı anda geçerli olabilir; bunlar zincirin farklı aşamalarını tanımlar.
Belge tarihi ile duyuru tarihi de ayrılmalı. Federal Register bildirimi, yetki devri kapsamında Bakan Yardımcısı Audrey Robertson tarafından 21 Ekim’de imzalandığını söylüyor; DOE açıklaması 23 Ekim’de yayımlandı. DOE kopyasıyla Federal Register arasında çelişki olursa Federal Register metni geçerlidir. Dolayısıyla 23 Ekim kamu duyuru tarihi, 21 Ekim ise imza tarihidir; ayrı uygulama kilometre taşları değildir. Piyasaya müdahale için bir yürürlük tarihi açıklanmamıştır.